Yaşam Tüneli
Bosna Savaşı’nda Saraybosna’nın kuşatma altında tutulduğu sırada, Bosna Hersek’in ilk Cumhurbaşkanı merhum Aliya İzetbegovic ve arkadaşlarının kararıyla Birleşmiş Milletler (BM) kontrölündeki Uluslararası Saraybosna Havalimanı’na ulaşımı sağlayacak bir tünelin yapılması kararı alındı.
Saraybosna Tüneli ya da bilinen diğer isimleri ile Umut (Hayat) Tüneli Bosna Savaşı sırasında Bosnalılar için en kritik noktalardan birisi olmuş.Yaşam Tüneli bu dönemde kullanılan uzunluğu 800 metre, genişliği 1 metre ve yüksekliği 1,5 metre olarak gizli bir şekilde kazılıyor. Yaşlı bir köylü kanının evi olan bu tünelin başlangıcını buradan başlatıyorlar. Yaşam Tüneli tamamlandıktan sonra günde ortalama 4000 kişi burayı kullanarak hayat buluyor. Bu dönemde yapılan ilaç yardımı, yiyecek yardımı gibi ihtiyaçların hepsi bu tünel sayesinde Bosna’ lılara ulaşıyor. Dönemde yüksek tepelere konumlanan Sırplar ortalama 2000 bomba atıyor ve keskin nişancılar ile sokakta insanları yürütmüyorlardı. Tüm hayat fonksiyonlarının durduğu bu dönemde hasta ve yaralı Boşnaklar geceleri ışıkları kapalı araçlar ve düşük hızda ses yapılmadan bu tünele getirilecek karşı tarafa geçiriliyordu. Tünel gece gündüz kazılarak 4 ayda tamamlanmıştı. Yaşam tüneli ilk başta tamamen insan gücüyle erzak, silah ve yiyecek yardımlarını taşırken daha sonrasında raylı bir sistem ile tüneli daha aktif ve hızlı kullanmaya başlıyorlar. Bu fikri ise dönemin Bosna Hersek Devlet Başkanı Aliya İzzetbegoviç ve arkadaşları bulmuştu. 1992 yılında Aliya İzzetbegoviç tarafından meclis fes edilerek kendisi başkomutan olarak tüm yetkilere sahip oldu ve fiilen savaş 1992 de başladı. Savaş bittiğinde ise sene 1995 ti. 200 bin insanın öldüğü bu savaşta 300 bin kişi ise Yaşam Tüneli sayesinde hayat buldu. Yaklaşık 11bin kişi Saraybosna’da hayatını kaybetti ve 1600 ü çocuktu.4 ayda tamamlanan Yaşam Tüneli karşılıyor sizi ve şuanda sadece 25 metresi açık olarak görebiliyorsunuz. Geri kalanı kullanıma kapalı durumda.
